Wszystkie drogi prowadzą do filozofii
Otwórz niemal dowolny artykuł w angielskiej Wikipedii i kliknij pierwszy link w tekście głównym. Potem zrób to samo w kolejnym artykule i w następnym. Jeśli będziesz tak robić dalej, najpewniej trafisz do artykułu o filozofii. To ciekawe zjawisko nosi angielską nazwę Getting to Philosophy, a po polsku mówi się, że wszystkie drogi prowadzą do filozofii.
Zasady
- Zacznij od dowolnego artykułu.
- Kliknij pierwszy link w tekście głównym, pomijając linki w nawiasach i zapisane kursywą. Nie zwracaj uwagi na infobox, uwagi na górze strony i wskazówki dotyczące wymowy.
- Powtarzaj to w każdym kolejnym artykule, aż dotrzesz do filozofii albo zaczniesz krążyć w pętli.
Zasada dotycząca nawiasów ma znaczenie. Bez niej wiele łańcuchów zbaczałoby ku wskazówkom wymowy, datom albo artykułowi o jakimś języku, zamiast trzymać się samego tematu.
Dlaczego to działa
Artykuły w Wikipedii zwykle zaczynają się od określenia, czym jest ich temat. Artykuł o skrzypcach zaczyna się od tego, jakim są instrumentem, artykuł o tym instrumencie od tego, czym jest instrument muzyczny, i tak dalej. Każdy pierwszy link zwykle prowadzi do szerszego, bardziej ogólnego pojęcia. Jeśli pójdziesz tym łańcuchem wystarczająco daleko, dotrzesz do najogólniejszych pojęć ze wszystkich, takich jak wiedza, rozumowanie, istnienie, a w końcu filozofia.
Zjawisko stało się szeroko znane w 2011 roku, gdy wspomniał o nim komiks internetowy xkcd, a sami redaktorzy Wikipedii dyskutują o nim od lat. To nie jest prawo: artykuły są edytowane każdego dnia, więc łańcuch, który działa dziś, jutro może prowadzić gdzie indziej, a niektóre łańcuchy utykają w pętli między dwoma artykułami. Inne wersje językowe Wikipedii zaczynają artykuły inaczej, więc i punkt końcowy może być tam inny.
Przekonaj się
- Wybierz coś dalekiego od filozofii, na przykład klub piłkarski, potrawę śniadaniową albo album popowy, i policz, ile kliknięć to zajmie.
- Ścigaj się ze znajomym z dwóch różnych punktów startowych i sprawdźcie, czyj łańcuch jest krótszy.
- Albo poszukaj łańcuchów, które kończą się pętlą. Są rzadsze, niż mogłoby się wydawać.
Droga do Filozofii w Hyperhop
Hyperhop zamienia ten pomysł w tryb gry na iPhone’a. W trybie Droga do Filozofii każda runda kończy się na filozofii, ale możesz klikać dowolny link, nie tylko pierwszy. Wybierz punkt startowy, dowolny artykuł, albo pozwól, żeby gra wybrała go za ciebie, i spróbuj wspiąć się od szczegółu do ogółu przy jak najmniejszej liczbie linków.