Alle wegen leiden naar Filosofie
Open bijna elk artikel op de Engelstalige Wikipedia en klik op de eerste link in de lopende tekst. Doe daarna hetzelfde op het volgende artikel, en op het artikel daarna. Als je zo doorgaat, kom je hoogstwaarschijnlijk uit bij het artikel over filosofie. Dit merkwaardige patroon staat in het Engels bekend als Getting to Philosophy.
De regels
- Begin bij een willekeurig artikel.
- Klik op de eerste link in de lopende tekst en sla links tussen haakjes en cursieve links over. Negeer de infobox, de notities bovenaan en de uitspraakhulp.
- Herhaal dat op elk nieuw artikel tot je bij Filosofie bent, of tot je merkt dat je in een kringetje ronddraait.
De regel over haakjes is belangrijk. Zonder die regel zouden veel ketens afdwalen naar uitspraakhulp, datums of het artikel over een taal, in plaats van naar het onderwerp zelf.
Waarom het werkt
Wikipedia-artikelen beginnen meestal met wat voor ding hun onderwerp is. Het artikel over een viool begint met het soort instrument dat het is, dat artikel begint met wat een muziekinstrument is, enzovoort. Elke eerste link wijst meestal naar een breder, algemener begrip. Volg die keten ver genoeg en je komt uit bij de algemeenste begrippen van allemaal, zoals kennis, redeneren, bestaan en ten slotte filosofie.
Het patroon werd in 2011 breed bekend, toen de webstrip xkcd het noemde, en de redacteuren van Wikipedia zelf bespreken het al jaren. Het is geen wet: artikelen worden elke dag bewerkt, dus een keten die vandaag werkt, kan morgen ergens anders uitkomen, en sommige ketens blijven hangen in een lus tussen twee artikelen. Andere taalversies van Wikipedia beginnen hun artikelen anders, dus daar kan het eindpunt ook anders zijn.
Probeer het zelf
- Kies iets wat ver van filosofie af staat, zoals een voetbalclub, een ontbijtgerecht of een popalbum, en tel hoeveel klikken het kost.
- Race tegen een vriend vanaf twee verschillende startpunten en kijk wiens keten korter is.
- Zoek juist naar ketens die in een lus eindigen. Die zijn zeldzamer dan je zou denken.
Weg naar Filosofie in Hyperhop
Hyperhop maakt van het idee een spelvorm op iPhone. In Weg naar Filosofie eindigt elke ronde bij Filosofie, maar je mag elke link volgen, niet alleen de eerste. Kies zelf waar je begint, bij elk artikel dat je maar wilt, of laat het spel er een kiezen, en probeer in zo weinig mogelijk links van het bijzondere naar het algemene te klimmen.