Sześć stopni Kevina Bacona
Sześć stopni Kevina Bacona (Six Degrees of Kevin Bacon) to towarzyska gra o aktorach filmowych. Ktoś podaje nazwisko aktora, a pozostali próbują w jak najmniejszej liczbie kroków połączyć go z Kevinem Baconem przez filmy, w których grał. Za grą stoi przekonanie, że niemal każdego aktora z Hollywood dzieli od Bacona zaledwie kilka filmów.
Jak powstała ta gra
Grę wymyśliło w 1994 roku trzech studentów Albright College w Pensylwanii: Craig Fass, Brian Turtle i Mike Ginelli. Oglądając filmy w śnieżny wieczór, zauważyli, jak często pojawia się w nich Kevin Bacon, i zażartowali, że to on jest centrum filmowego świata. Napisali o tym do telewizyjnego talk-show, wystąpili na antenie i od tego momentu gra zaczęła żyć własnym życiem. W latach 90. ukazały się jeszcze książka i gra planszowa.
Nazwa nawiązuje do teorii sześciu stopni oddalenia, czyli idei, że dowolne dwie osoby na świecie łączy krótki łańcuch znajomości. Pomysł ten sięga opowiadania węgierskiego pisarza Frigyesa Karinthyego z 1929 roku oraz eksperymentów „małego świata”, które psycholog Stanley Milgram prowadził w latach 60.
Jak grać
- Jeden gracz podaje nazwisko aktora.
- Pozostali łączą tego aktora z Kevinem Baconem. Każdy krok to film, w którym dwoje aktorów wystąpiło razem.
- Rundę wygrywa gracz z najkrótszym łańcuchem.
Przykład: żeby połączyć aktora, który nigdy nie grał z Baconem, szukasz kogoś, kto wystąpił z nim w jakimś filmie, a do tego zagrał też w filmie z Baconem. Taki łańcuch ma dwa kroki.
Czym jest liczba Bacona?
Liczba Bacona danego aktora to długość najkrótszego łańcucha prowadzącego do Kevina Bacona. Sam Bacon ma liczbę Bacona równą 0. Każdy, kto zagrał z nim w filmie, ma liczbę Bacona 1. Każdy, kto zagrał z którymś z tych aktorów, ale nigdy z samym Baconem, ma liczbę Bacona 2 i tak dalej.
W 1996 roku Brett Tjaden, wówczas informatyk z University of Virginia, uruchomił w sieci serwis Oracle of Bacon. Na podstawie danych o filmach wyznacza on najkrótszy łańcuch między dowolnymi dwoma aktorami. Okazało się, że zdecydowana większość aktorów ma liczbę Bacona równą trzy lub mniej. Wyszło też na jaw, że Bacon wcale nie jest wyjątkowo centralną postacią: wielu aktorów jest równie blisko wszystkich innych, bo świat filmu jest po prostu małym światem.
Liczba Bacona, liczba Erdősa i nie tylko
Matematycy mieli podobną zabawę na długo przed Kevinem Baconem. Węgierski matematyk Paul Erdős pisał prace z setkami współautorów, a liczba Erdősa danego badacza to długość najkrótszego łańcucha wspólnych publikacji prowadzącego do niego. Kilka osób, które zarówno zagrały w filmie, jak i opublikowały pracę naukową, ma nawet liczbę Erdősa–Bacona, czyli sumę obu.
W 2007 roku Kevin Bacon przyjął grę z sympatią i założył SixDegrees.org, projekt charytatywny, który łączy ludzi z ważnymi dla nich sprawami poprzez ich własne sieci kontaktów.
Sześć stopni na dowolny temat
Ten sam pomysł działa daleko poza światem filmu. Wikipedia to ogromna sieć artykułów powiązanych linkami, a dwa tematy, które wydają się zupełnie niezwiązane, zwykle dzieli zaledwie kilka kliknięć. Na tym opierają się Sześć kroków w Wikipedii i wyścig po Wikipedii: zaczynasz od jednego artykułu i docierasz do innego, klikając wyłącznie linki.
Hyperhop zamienia to w zagadkę dnia. Wszyscy grający w twoim języku dostają te same dwa artykuły, liczba linków jest ograniczona, a na koniec widzisz najkrótszą trasę obok swojej. Na iPhonie w trybie Sześć kroków musisz w sześciu linkach dotrzeć do znanej osoby, na przykład aktora, przywódcy albo sportowca.
Najczęstsze pytania
Jaką liczbę Bacona ma sam Kevin Bacon?
Zero. Ta liczba określa, ile kroków dzieli aktora od Kevina Bacona, a między Baconem a nim samym nie ma żadnego kroku.
Czy gra musi kończyć się na Kevinie Baconie?
Nie. Sprawdzi się każdy aktor z dużą liczbą powiązań. Wiele grup w każdej rundzie wybiera inny punkt centralny, żeby gra się nie znudziła.
Czy teoria sześciu stopni oddalenia jest prawdziwa?
Badania dużych sieci społecznych, od listów przekazywanych sobie przez nieznajomych po miliony znajomości w internecie, wykazały, że większość ludzi łączą krótkie łańcuchy. Dokładna liczba różni się w zależności od badania, ale zwykle wynosi około sześciu lub mniej.